درمان تعرق

تعریق زیاد(Hyperhidrosis)که به نام پلی هیدروزیز (polyhidrosis) یا sudorrhea نیز شناخته می‌شود وضعیت است که با عرق کردن زیاد از حد مشخص می‌شود. عرق کردن می‌تواند تنها یک بخش یا حتی تمام بدن را تحت تاثیر قرار دهد. اگر چه درمان قطعی ندارد، می‌تواند سبب بروز ناراحتی و خجالت و آسیبهای اجتماعی شود.

یکی از درمان هایی که برای این بیماری ارائه شده است جراحی لاپاراسکوپی سمپاتکتومی است که تا به حال در بسیاری از موارد موفقیت آمیز بوده است.

اگر چه عرق کردن از کارهای طبیعی بدن است که به کنترل دمای بدن در آب و هوای گرم و ورزش کردن کمک می‌کند، بیماران مبتلا به تعریق زیاد اغلب حتی در آب و هوای معتدل و هنگام استراحت بیش از حد عرق می‌کنند. عرق کردن بیش از حد می‌تواند در دستها (تعریق زیاد کف دست)، صورت (تعریق زیاد چهره)، زیر بغل (تعریق زیاد زیر بغلی) یا پاها (تعریق زیاد کف پا) بوجود آید.

درمان تعرق2

عرق کردن بیش از حد به همراه تعریق زیاد بطور طبیعی بیشتر در دستها، پاها، زیر بغل و کشاله ران به دلیل تجمع زیاد غدد عرق در این مناطق، روی می‌دهد.

  • تعریق زیاد کانونی: حالتی است که در آن در یک منطقه مشخص بیش از حد عرق می‌کنیم. برای مثال تعریق زیاد پالموپلانتر (palmoplantar) که به معنی عرق کردن زیاد در کف دست و پا است.
  • تعریق زیاد عمومی: عرق کردن بیش از حد تمام بدن.

تعریق زیاد ممکن است از زمان تولد وجود داشته باشد و در تمام طول زندگی گسترش یابد. اما به هرحال اغلب موارد عرق کردن زیاد در آغاز سنین نوجوانی روی می‌دهد.

شرایطی که دلیل آشکار و مشخصی ندارند و یا مربوط به مشکلات پنهانی هستند:

  • دلایل نا مشخص تعریق زیاد اولیه: "Idiopathic" به معنی دلیل ناشناخته است. در اغلب موارد تعرقی زیاد بصورت محلی است.
  • تعریق زیاد ثانویه: فرد بیش از حد عرق می‌کند زیرا زیر ساختهای سلامتی او مشکل دارد مانند چاقی، نقرس، یائسگی، یک تومور، مسمومیت با جیوه، دیابت، یا پرکاری غده تیروئید.

برای برخی افراد علائم هایپر هیدروسیز آنقدر شدید هستند که سبب ایجاد شرمندگی و در نتیجه آن احساس ناراحتی و نگرانی می‌شود. این بیماران ممکن است انتخاب مسیر زندگی‌شان، فعالیت در اوقات فراغت‌شان، روابط شخصی‌شان، تصویر ذهنی از خودشان و احساساتشان تحت تاثیر قرار بگیرد. خوشبختانه، چندین راه حل وجود دارد که می‌توانند علائم را بطور ماثر درمان کنند. بزرگترین مشکل در درمان تعریق زیاد این است که بیشتر افراد مبتلا، به دلیل احساس شرم یا عدم اطلاع از وجود درمان برای این مشکل، در جستجوی راه حل پزشکی نیستند.

 

چرا تعریق زیاد روی می‌دهد؟

عرق کردن در بدن تحت کنترل یک سیستم عصبی اتوماتیک به نام سیستم اعصاب سمپاتیک قرار دارد. عرق کردن یکی از کارهای بدن است که روی آن کنترل آگانه ندارید. دلیل دقیق این که چرا بعضی افراد بیش از حد عرق می‌کنند ناشناخته است. این مسئله به پاسخ غیر عادی سیستم اعصاب مرکزی به استرسهای هیجانی و در نتیجه تعریق زیاد مربوط می‌شود اما گاهی ممکن است بدون هر گونه استرس نیز روی دهد. غدد ترشح عرق خودشان طبیعی هستند.

تعریق زیاد چگونه نمود پیدا می‌کند؟

درمان تعرق 3

بیماران مبتلا به تعریق زیاد در خلال انجام فعالیت‌های روزانه‌شان عرق کردن زیاد را تجربه می‌کنند. بیمارانی که به تعریق زیاد کف دست مبتلا هستند دارای دستهای خیس و مرطوب هستند که ممکن است در فرایند گرفتن اشیاء مانند گرفتن یک مداد دخالت کند. این مشکل می‌تواند بخصوص برای دانش‌آموزان دردسر ساز باشد. این امر یک مشکل اجتماعی است برای اینگونه بیماران است همچنانکه برای آنها سخت است که با دیگران دست بدهند. تعریق زیاد چهره اغلب با سرافکندگی همراه است که خود سبب شرمندگی اجتماعی می‌شود. کسانیکه از تعریق زیاد زیر بغل رنج می‌برند ممکن است لباسهایشان خیلی زود بعد از تعویض لکه بگیرد. این امر نیز سبب برای شرمندگی اجتماعی می‌شود. تعریق زیاد کف پا سبب مرطوب شدن کفش و جوراب می‌شود که این امر خود سبب بروز بوی بد پا می‌گردد.

عوارض

اگر تعریق زیاد درمان نشود منجر به این عوارض می‌شود:

  • عفونت ناخن: بخصوص عفونت‌های ناخن پا
  • زگیل: رشد پوست در اثر ویروس HPV (ویروس پاپیولمای انسانی)
  • عفونتهای باکتریایی: بخصوص اطراف فولیکول مو و بین انگشتان پا
  • عرق سوز: دانه‌های خارش‌زا و قرمز روی پوست که اغلب سبب احساس سوزش یا سوزن سوزن شدن می‌شوند. وقتی مجاری عرق بسته می‌شوند و عرق در زیر پوست محبوس می‌شود عرق سوز توسعه می‌یابد.
  • فشارهای روانی: تعریق زیاد ممکن است اعتماد به نفس، شغل و رابط اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد. برخی افراد ممکن است نگران، خجالت زده، منزوی و افسرده شوند.

بطور متوسط یک فرد مبتلا به تعریق زیاد ممکن است بعد از ۹ سال زندگی با این شرایط به دنبال راه حل پزشکی بگردد. این مهم است که عبارت تعریق زیاد قابل درمان است شایع شود.

تشخیص

بطور کلی، یک پزشک سعی می‌کند نقش مشکلات اساس مانند پرکاری غده تیروئید یا کمبود قند خون را توسط آزمایش خون و ادرار مشخص کند.

از بیماران خواسته خواهد شد که الگوی عرق کردنشان، اینکه کدام بخش از بدنشان بیشتر تحت تاثیر است، در چه شرایطی تعریق زیادشان روی می‌دهد و اینکه آیا در خواب عرق می‌کنند یا نه را مشخص کنند.

ممکن است از بیمار یک سری سوالات پرسید شود یا از او خواسته شود پرسشنامه‌ای را در مورد مشکلات ناشی از تعریق زیاد پرکند. این پرسشها ممکن است مشتمل شوند بر:

  • آیا برای حل مشکل تعریق زیاد وسایلی مانند دستمال جیبی، مواد ضد عرق، حوله یا پد را باخود حمل می‌کنید؟
  • آیا بطور عموم تعریق زیاد رفتار یا وضعیت ذهنی شما را تحت تاثیر قرار داده است؟
  • آیا تعریق زیاد بر استخدام شما تاثیر گذار بوده؟
  • آیا شما دوستی را بخاطر تعریق زیاد از دست داده‌اید؟
  • آیا شما مرتب لباستان را عوض می‌کنید؟
  • آیا شما اغلب دوش گرفته یا به حمام می‌روید؟
  • شما در مورد تعریق زیادتان اغلب چگونه فکر می‌کنید؟

آزمایش عرق کردن با تنظیم دما

درمان تعرق 4

پودری که به رطوبت حساس است بر روی پوست ریخته می‌شود. وقتی تعریق زیاد در دمای عادی اتاق روی داد رنگ پودر تغییر می‌کند. سپس بیمار در معرض دما و رطوبت بالا در یک اتاق قرار داده می‌شود تا تعریق در سرتاسر بدن تحریک شود. وقتی بدن در معرض گرما گرفت افرادی که با مشکل تعریق زیاد مواجه نیستند خیلی تمایلی به عرق کردن در کف دستهایشان وجود ندارد اما بیمارانی که به hyperhidrosis مبتلا هستند کف دستشان عرق می‌کند. این آزمایش همچنین کمک می‌کند تا حساسیت این وضعیت را ارزیابی کنند.

روش های درمان تعریق زیاد بدون جراحی

درمان تعرق 5

یک پزشک ممکن است بیمار را به یک متخصص پوست یا متخصص درماتولوژی ارجاع دهد. آنها ممکن است موارد زیر را پیشنهاد دهند:

یونتوفروسیس

 

دستها و پاهارا در ظرفی پر از آب فرو می‌برند. یک جریان الکتریکی بدون درد را از درون آب عبور می‌دهند. اغلب بیماران لازم است ۲ تا ۴ بار هر بار ۲۰ تا ۳۰ دقیقه این کار را انجام دهند.

 

بوتولینیوم توکسین (تزریق بوتاکس)

تزریق بوتاکس اعصابی را که غدد عرقی را تحریک می‌کنند، بلاک می‌کند. بیمارانی ک به تعریق زیاد مبتلا هستند برای دریافت نتیجه ممکن است به چندین تزریق نیاز داشته باشند.

 

داروهای آنتی کلینرژیک

 

این داروها از ایمپالسهای پاراسمپاتیک جلوگیری می‌کنند. بیماران عموما در مدت ۲ هفته بهبودی علائم را احساس می‌کنند.

درباره سمپاتکتومی لاپراسکوپی بیشتر بدانید

 

درمان تعرق 6

اعصاب سمپاتکتومیک که عرق کردن را کنترل می‌کنند از میان دنده‌ها عبور کرده و در فاصله ۲ سانتی مهره‌ها یا استخوانهایی که به شکل ستون فقرات هستند، قرار دارند.شاخه‌های از آن به شکل اعصاب سمپاتیک از مسیر نخاع عبور کرده و به صورت دسته‌ای از اعصاب به نام گانگلیون در می‌آید. در سطح هر مهره‌ای یک گانگلیون وجود دارد و این گانگلیونها بوسیله زنجیره‌ی سمپاتیک به هم می‌پیوندند. در هر سطحی شاخه‌ای از اعصاب سمپاتیک به سمت رگهای خونی و غدد عرقی حرکت می‌کند. سمپاتکتومی روش درمانی همراه با جراحی است که در آن بخش بخصوصی از زنجیره‌ی سمپاتیک برداشته می‌شود.

منطقه‌ای که زخم جراحی در آن ایجاد می‌شود در هر فردی بستگی به محلی از بدن دارد که درچار مشکل تعریق زیاد است. زنجیر سمپاتیک بوسیله گیره‌هایی تقسیم یا خرد می‌شود تا از انتقال ایمپالسهای عصبی قطع شود. در بیان تئوری چنین فرض می‌شود که اگر گیره‌ها در جراحی بعدی برداشته شوند تعریق زیاد دوباره باز می‌گردد.

آیا من شرایط مساعد برای جراحی دارم؟

این سوال بسیار خوبی است که باید از درماتولوژیست یا جراح پرسید. این خیلی مهم است که پزشک فقط به کسانی پیشنهاد جراحی دهد که بعد از عمل احساس موفقیت خواهند داشت. پزشک می‌داند که جراحی برای افراد مناسب است که تعریق زیاد آنها در کف دست و زیر بغل دارند. بیماران مبتلا به تعریق زیاد در صورت و سر نیز می‌توانند با این روش موفقیت را تجربه کنند. به هر حال بیماران تعریق زیاد آنها در پا است بعد از جراحی موفقیت زیادی نداشته‌اند.

سمپاتکتومی thoracoscopic یا endoscopi چیست؟

در جراحی امروزی  ۲ یا ۳ برش ریز (۳ تا ۵ میلیمتر) در زیر هر بغل ایجاد می‌شود که به آن سمپاتکتومی thoracoscopic  یا endoscopic گفته می‌شود. این عمل در حالت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. جراح به واسطه یکی از برشها، یک تلسکوپ را از میان یک لوله به طرف سینه عبور می‌دهد و زنجیره‌ی سمپاتیک که از میان دنده به طرف مهره عبور می‌کند را مشخص می‌کند. ریه از سر راه برداشته می‌شود. از میان دیگر برش کانولا (یک لوله) وارد سینه می‌شود و یک ابزار از میان آن عبور داده شده تا توسط آن زنجیره‌ی سمپاتیک تقسیم یا بریده شود. برشهای کوچک   توسط نخ بخیه قابل جذب یا چسب کاغذی بسته می‌شود. سپس توجه‌ها به سمت مقابل متمرکز شده همین اعمال تکرار می‌شود. برای بررسی کامل شدن عمل سمپاتکتومی در خلال انجام عمل یک سنسور دما روی انگشت بیمار قرار داده می‌شود. موفقیت تقسیم بوسیله بالابردن دمای پوست از ۲ تا ۳۰ درجه سانتیگراد مشخص می‌شود. بیمار از به هوش می‌آید متوجه می‌شود که کف دستش کاملا خشک است. به بیمار حدود ۶ ساعت بعد اجازه خوردن می‌دهند و در بعد از ظهر جراحی از سینه‌اش تصویر اشعه ایکس تهیه می‌کنند تا از گسترش ریه‌ها مطمئن شوند. بیمار معمولا روز بعد از جراحی مرخص می‌شود.

بیمار بعد از جراحی انتظار چه چیزی را می‌تواند داشته باشد؟

یک جنبه که در تمام بیماران عمومیت دارد این است که انتظار دارند بعد از جراحی دستانشان کاملا خشک شود. اگر چه این هدف برای تعریق زیاد در کف پا محقق نمی‌شود اما در مقایسه با بیمارانی که جراحی برای تعریق زیاد کف دست یا زیر بغل داشته‌‌اند، این افراد متوجه کاهش تعریق در پایشان می‌شوند. ممکن است احساس ناراحتی کمی در محل ایجاد شکاف احساس شود که برای آن قرصهای مسکن و نپوشاندن این قسمت‌ها به مدت چند روز تجویز می‌شود. وجود مقدار کمی احساس خستگی و ناتوانی برای چند روز بعد از جراحی به دلیل انجام بیهوشی عمومی، غیر عادی نیست. روی هم رفته بازیابی به نرمی انجام می‌شود و حدود ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد.