پولیپ روده علت، علائم و درمان با جراحی باز و لاپاراسکوپی

1

پولیپ یک اصطلاح کلی برای رشد خوش خیم سلول‌های پوشش داخلی هر عضو از بدن است. اگر منشاء این رشد در روده بزرگ (کولون)باشد، آن را پولیپ کولون می‌نامیم. اعتقاد بر این است که در طول یک دوره زمانی طولانی (احتمالاً سه سال یا بیشتر) برخی از پولیپ‌های آدنوماتوز ممکن است رشد کرده و شروع به حمله به دیواره روده کنند و سرانجام تبدیل به سرطان کولون شوند. به همین دلیل شناسایی و حذف این پولیپ‌ها برای جلوگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ از اهمیت زیادی برخوردار است. پولیپ کولون ممکن است بدون تبدیل شدن به سرطان، علائمی (به عنوان مثال خونریزی رکتوم یا تغییر در اجابت مزاج) را تولید کند. در این مرحله می‌توان پولیپ را طی عمل کولونوسکوپی برطرف نمود.

دکتر راسخی متخصص در تمام بیمار‌ی‌های مربوط به روده بزرگ و انواع جراحی رکتوم هستند. شما در طول مشاوره، طیف گسترده‌ای از برنامه درمان را برای عوارض دستگاه گوارشی تحتانی (شامل کولون، رکتوم و مقعد) از جمله برای پولیپ روده بزرگ خود دریافت خواهید کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید از طریق شماره ۰۲۱۷۷۶۸۹۴۶۷ با ما تماس حاصل فرمایید تا جهت جلسه مشاوره یک وقت قبلی تعیین کنید. 

انواع پولیپ کولون


پولیپ‌های آدنوماتوز

مهم‌ترین نوع پولیپ کولون، پولیپ نئوپلاستیک و یا پولیپ آدنوماتوز است. پولیپ‌های آدنوماتوز در ابتدا مانند زوائد خوش‌خیم رشد خود را آغاز می‌کنند، اما هر چه بزرگ‌تر می‌شوند، ممکن است تهاجمی‌تر شده و به پولیپ سرطانی تبدیل شوند. به همین دلیل پزشکان برای تشخیص این پولیپ‌ها، حذف آنها و در نتیجه جلوگیری از سرطانی شدن آنها اهمیت زیادی قائل هستند.

پولیپ هایپر پلاستیک

پولیپ‌های هایپر پلاستیک، بسیار شایع و معمولاً کوچک، صاف و براق هستند. به طور سنتی تصور می‌شود که این پولیپ‌ها نئوپلاستیک نیستند و به سرطان کولون تبدیل نخواهند شد. اگر فردی دارای پولیپ هیپرپالستیک بزرگ‌تر و یا پولیپ در کولون راست خود باشد، مبتلا به پولیپ از نوع دندانه‌دار است که باید با عمل جراحی برداشته شود تا خطر توسعه سرطان کاهش یابد.

پولیپ‌های دندانه‌دار

این پولیپ‌ها دارای ویژگی‌های پولیپ هایپر پلاستیک هستند. اما این نوع از پولیپ‌ها پتانسیل بدخیم شدن دارند و در صورت شناسایی باید حذف و برداشته شوند.

پولیپ التهابی

التهاب طولانی مدت و مزمن در روده بزرگ، معمولاً به دلیل کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون می‌تواند با تشکیل پولیپ‌های التهابی التیام یابد. این پولیپ‌های التهابی، خوش‌خیم بوده و قابلیت تبدیل به سرطان را ندارند. با معاینه و بررسی دقیق می‌توان این نوع پولیپ را از پولیپ های آدنوماتوز تشخیص داد، اما گاهی اوقات ممکن است حذف آنها لازم باشد.

هامارتوم

پولیپ هامارتوم از بافت طبیعی تشکیل شده اما دارای یک ترکیب غیرطبیعی است. هامارتوم مانند ماه‌گرفتگی و لکه‌های مادرزادی در هنگام تولد وجود دارد و معمولاً در کودکان بروز می‌کند. بیماران مبتلا به سندرم پوتز- جگرز اگر نیازمند درمان باشند، باید تحت نظارت منظم یک جراح متخصص قرار بگیرند.

سرطان روده بزرگ

بیشتر پولیپ‌های روده بزرگ غیرسرطانی یا خوش خیم هستند. اما پولیپ‌های سرطان روده بزرگ دارای درجات و مراحل مختلفی هستند.

2

علت‌ها و عوامل پولیپ روده بزرگ


  • پولیپ کولون توسط جهش ژن‌هایی ایجاد می‌شود که مسئول تولید پروتئین‌های مهم در سلول هستند. هر چه جهش‌های ژنی یک سلول بیشتر باشد، احتمال آن که سرطانی شود، بیشتر است.
  • با این حال در سرطان روده‌ای منفرد، سلول‌ها قبل از تبدیل شدن به سلول آدنوم نیاز به جهش‌های ژنی متعددی دارند و جهش بیشتر ژن‌ها در این سلول‌های آدنوم می‌تواند منجر به پیشرفت سرطان شود.
  • عوامل محیطی به خصوص رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز، چربی و فیبر کم، به عنوان فاکتورهای مهم در پیدایش پولیپ کولون مطرح شده است.
  • چاقی و سیگار کشیدن نیز ممکن است در این امر دخیل باشد. اما شناسایی یک علت واحد برای پولیپ روده بزرگ ممکن نیست.
  • تعداد بسیار معدودی از بیماران دارای گرایش ژنتیکی و ارثی برای پولیپ کولون (اغلب در سنین جوانی) هستند.
  • مهم‌ترین نوع این بیماری‌ها، پولیپ آدنوماتوز خانوادگی (FAP) است. درمان این بیماری نیاز به جراحی و برداشتن روده بزرگ دارد.
  • سندروم پوتز: جگرز بیماری ارثی دیگری است که مشخصه‌ی آن پولیپ چندگانه روده‌‌ای از جمله پولیپ کولون است.

علائم و نشانه‌ها


بیشتر پولیپ‌های کولون بدون علامت هستند. هر چه پولیپ بزرگتر بوده و به مقعد یا انتهای روده نزدیک‌تر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که بیمار متوجه علائم شدیدتری شود. تاکنون شایع‌ترین علائم آن، فقر آهن و کم خونی ناشی از خونریزی رکتوم بوده است.
برخی از پولیپ‌های بزرگ پُرزدارو تخت به خصوص در رکتوم می‌تواند باعث اسهال شود. به ندرت پولیپ کولون باعث درد بیمار می‌شود.
متاسفانه این بدین معنی است که هنوز هم پولیپ بزرگ و قابل توجهی می‌تواند به ویژه در سمت راست روده بزرگ، به دور از مقعد و بدون هیچ‌گونه علامتی وجود داشته باشد.
شناسایی این پولیپ اهمیت دارد، اما فقط می‌تواند توسط آزمایش خونریزی پنهان و یا با کولونوسکوپی (بررسی تلسکوپی کل روده بزرگ که از راست روده شروع می‌شود) انجام شود.
پولیپ‌های روده بزرگ ممکن است توسط باریوم انما (تنقیه باریوم)، نوعی اشعه X از روده، یا سی تی کولونوگرافی شناسایی شود. این تکنیک‌ها اجازه تعیین نوع سلول و یا برداشتن پولیپ را نمی‌دهند.

روش‌های درمان


پولیپکتومی

بیشتر پولیپ‌ها را می‌توان در طول کولونوسکوپی و در حالی که بیمار بی‌هوش است، حذف کرد. طی عمل کولونوسکوپی، یک رشته سیم فنری وارد بدن شده، پس از حلقه کردن و سفت کردن آن در اطراف ساقه پولیپ، جریان الکتریکی از درون سیم عبور داده می‌شود.
طی این عمل، عروق خونی ساقه‌ی پولیپ مسدود شده و سپس پولیپ از ساقه قطع می‌شود. در این ‌صورت پولیپ معمولاً به آزمایشگاه پاتولوژی برای آزمایش میکروسکوپی ارسال می‌شود.

آندوسکوپی

پولیپ تخت، بی‌‌پایه و یا پُرزدار را می‌توان توسط یک روش جدیدتر به نام برداشتن مخاط با آندوسکوپی EMR)) از بین برد. پلیپکتومی روشی بدون درد است، زیرا اعصاب کولون تنها به کشیدگی حساس هستند. واضح است که هر چه پولیپ بزرگتر باشد، خطر بیشتری وجود دارد.

برداشتن پولیپ با عمل جراحی

گاهی اوقات یک پولیپ بسیار بزرگ‌تر از آن است که با روش آندوسکوپی و بدون خطر خونریزی و یا سوراخ شدن روده برداشته شود. برای بیماران فعال، از بین بردن پولیپ با عمل جراحی باز شکم می‌تواند ایمن‌ترین گزینه برای اطمینان از حذف کامل پولیپ و درمان بیمار باشد.
پولیپ‌های بزرگ رکتوم ممکن است از طریق جراحی باز شکم برداشته شوند و یا اینکه نیازمند لاپاروسکوپی باشند. در طول لاپاروسکوپی، ابزارهای جراحی ویژه‌ای از طریق برش کوچکی در شکم وارد می‌شود. از این ابزارها برای شناسایی و حذف پولیپ استفاده می‌شود.
برای بیماران مسن، حذف پولیپ از طریق مقعد ممکن است انجام شود، اما عود پرولاپس رکتوم شایع‌تر است. یک روش این است که رکتوم پرولاپس، قطع شده و دوباره بهم متصل گردد. در روشی دیگر، پوشش داخلی رکتوم جدا شده و عضله باقی مانده از داخل تا خورده و چین داده می‌شود.

پیشگیری


در حال حاضر هیچ گونه شواهد قطعی مبنی بر اینکه تغییرات در رژیم غذایی یا مصرف مکمل‌ها از تشکیل پولیپ کولون جلوگیری می‌کند، وجود ندارد.
مزایا و اثرات درمان‌های دارویی به اثبات نرسیده و به طور معمول توصیه نمی‌شود.

پیش آگهی درمان پولیپ


بیماران مبتلا به پولیپ می‌توانند اطمینان داشته باشند که در صورت شناسایی و از بین بردن کامل پولیپ، وضعیت بیماری آنها در آینده بسیار عالی خواهد بود. گاهی اوقات پولیپ نیاز به عمل جراحی دارد و می‌تواند با روش آندوسکوپی برداشته شود. اگر عمل جراحی موفقیت آمیز باشد و هیچ تغییرات بدخیم رخ ندهد، وضعیت آتی آن بسیار عالی خواهد بود.