سرطان مری علت، علائم و درمان با جراحی برداشتن مری (ازوفاژکتومی) و لاپاراسکوپی

11

مری لوله‌ای است که دهان و گلو را به معده متصل می‌کند. این لوله در ناحیه سینه، پشت نای یا لوله هوا قرار دارد. با پایین رفتن مری در ناحیه سینه، این لوله از یک فضای باز داخل دیافراگم عبور می‌کند. دیافراگم عضله‌ای است که بین ریه‌ها و معده قرار دارد. در نهایت پس از عبور مری از دیافراگم، این لوله به معده متصل می‌شود. در محل اتصال مری به معده یک دریچه وجود دارد که از بازگشت غذا از معده به مری جلوگیری می‌کند. به هر حال گاهی اوقات سلول‌های داخل مری ممکن است سرطانی شوند. این نوع سرطان در اکثر موارد در بین افراد مسن مشاهده می‌شود و رواج آن در مردان بیشتر از زنان است.

دکتر راسخی در تشخیص و درمان تمام بیماری‌ها و شرایط تاثیرگذار بر ناحیه بالای لوله گوارش تخصص دارد. به این ترتیب دکتر راسخی از تکنولوژی‌های پیشرفته برای درمان بیماران مبتلا به رفلکس اسیدی معده، سرطان مری، فتق هیاتال (hiatal hernias) و سایر مشکلات مانند آن در این ناحیه از بدن استفاده می‌کند. تجربه و تخصص بالای دکتر راسخی این امکان را برای وی فراهم کرده که از روش‌های جراحی جامع و با کیفیت برای بیماران مبتلا به سرطان مری استفاده کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و رزرو نوبت، می‌توانید از طریق شماره تلفن ۰۲۱۷۷۶۸۹۴۶۷ و ۰۹۳۳۵۵۵۷۱۴۷ با همکاران ما تماس حاصل فرمایید.

دلایل و خطرات


مصرف مواد غذایی حاوی نیتروزآمین‌ها و الکل از دلایل اصلی ابتلا به سرطان مری در برخی کشورها تشخیص داده شده‌اند. نیتروزآمین‌ها به عنوان مواد نگه‌دارنده در صنعت مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. علاوه بر این ابتلا به برخی بیماری‌های خوش خیم مری نیز می‌تواند فرد را در معرض ابتلا به سرطان مری قرار دهد. بیماران مبتلا به آشالازی، یکی از بیماری‌های مری که با عدم هماهنگی در عضلات این لوله ‌ایجاد شده و فرد را به مشکلات بلع دچار می‌کند، نیز در معرض ریسک بالای ابتلا به سرطان مری قرار دارند. آسیب‌های قبلی وارد شده به مری به خاطر نوشیدنی‌های اسیدی و گازدار نیز می‌تواند از دلایل ابتلا به سرطان مری باشد. ایجاد شرایطی مثل بیماری بارت مری (یا متاپلازی بارت) که با تغییر بافت داخل مری همراه است و نیز کم‌خونی فقر آهن که در نتیجه آن یک شبکه تار مانند بر روی محل اتصال مری به معده تشکیل می‌شود نیز می‌تواند فرد را در معرض ابتلا به سرطان مری قرار دهد.

نتایج مطالعات انجام شده در این رابطه نشان می‌دهد ابتلا به بیماری تیلوز (tylosis) که یک بیماری ارثی بوده و با ضخیم شدن پوست کف دست و کف پا همراه است، دارای رابطه قوی با ابتلا به سرطان مری می‌باشد.

علائم و نشانه‌ها


اکثر بیماران به خاطر ابتلا به سرطان مری با مشکلات بلع مواجه می‌شوند و این مشکلات به تدریج تشدید می‌شوند. در ابتدا، به خاطر ابتلا به این بیماری مشکلات بلع در هنگام مصرف غذاهای جامد ایجاد شده و در ادامه بلع مایعات نیز برای فرد دشوار خواهد شد. این شرایط در نهایت کاهش وزن بیمار را به همراه خواهد داشت.

علائم این بیماری در هنگام پیشرفت آن شامل تشکیل غده یا تومور در ناحیه گردن و معده، گرفتگی مری پس از صرف غذا و عفونت عود کننده در ریه است. این شرایط همچنین ممکن است باعث ایجاد گرفتگی در صدای فرد شود.

تشخیص


معاینه فیزیکی، تهیه عکس رادیولوژی و پاتولوژی همگی می‌توانند به تیم درمان برای تشخیص میزان پیشرفت سرطان مری کمک کند. در ادامه پس از تشخیص مشکل، از درمان مناسب برای بیمار استفاده خواهد شد. توجه داشته باشید استراتژی درمان در این شرایط از فردی به فرد دیگر متفاوت است. به هر حال در صورت درمان سریع و مناسب، چشم‌انداز درمان بیمار مناسب خواهد بود. تشخیص این بیماری به روش‌های زیر امکان‌پذیر است:

  • آندوسکوپی
  • عکس‌برداری با اشعه ایکس (تصویربرداری رادیولوژی) با بلع باریم
  • سی تی اسکن ریه‌ها و کبد می‌تواند پخش شدن سلول‌های سرطانی را در سایر نقاط بدن مشخص نماید.

روش‌های درمان


روش‌های درمان قابل استفاده برای سرطان مری به شرح زیر هستند:

شیمی درمانی و رادیوتراپی

برای بیماران مبتلا به سرطان مری که امکان استفاده از عمل جراحی برای آن‌ها وجود ندارد، معمولاً از روش‌های شیمی درمانی و رادیوتراپی استفاده می‌شود. استفاده از این روش‌ها می‌تواند یک گروه کوچک از بیماران مبتلا به سرطان مری را درمان کند. به این منظور رادیوتراپی معمولاً به صورت روزانه در طول یک دوره ۵ تا ۶ هفته‌ای برای بیمار استفاده می‌شود. عوارض جانبی این درمان می‌تواند شامل مشکلات مربوط به غذا خوردن به خاطر درد، قرمزی پوست، و از دست دادن اشتها باشد. علاوه بر این در بسیاری از مواقع از شیمی درمانی به همراه رادیوتراپی در اولین و پنجمین هفته درمان استفاده می‌شود تا به این ترتیب بتوان به نتایج موثرتر در ارتباط با رادیوتراپی دست پیدا کرد. این درمان با حالت تهوع و استفراغ، ایجاد زخم‌های دهانی، ریزش موها، و از دست دادن اشتها همراه است. مطالعات اخیر انجام شده در این حوزه نشان می‌دهد استفاده از جراحی به همراه شیمی درمانی و رادیوتراپی می‌تواند در بسیاری از موارد برای درمان یا کنترل علائم بیماران مبتلا به سرطان مری مفید باشد.

جراحی

جراحی یکی بخش مهم در درمان بسیاری از افراد مبتلا به سرطان مری است و در طول سال موارد بسیار زیادی از ابتلا به این بیماری از طریق جراحی در کشورهای مختلف درمان می‌شود. مطالعات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد مراکز درمان سرطان که جراحی‌های بیشتری را در این زمینه بر روی بیماران انجام می‌دهند، در عمل می‌توانند به نتایج بهتر در این رابطه دست پیدا کنند. علاوه بر این امروزه جراحان از تکنیک‌های دارای سطح تهاجم پایین و نیز جراحی روباتیک به این منظور استفاده می‌کنند و این روش‌ها می‌تواند عوارض احتمالی پس از جراحی مری را برای فرد کاهش دهد.

به خاطر اینکه برای جراحی مری یک تیم به صورت مشترک عمل جراحی را انجام می‌دهند، عمل جراحی به دقت پس از بررسی شرایط بیماری به افراد بیمار توصیه شده و فقط به عنوان بخشی از فرآیند درمان کلی مورد توجه قرار می‌گیرد. توجه داشته باشید استفاده از عمل جراحی به فاکتورهای متعدد و مهم همچون موارد زیر بستگی دارد:

  • ابتلای فرد به سرطان بدخیم یا سرطان سلول سنگفرشي. در حقیقت اکثر موارد ابتلا به سرطان سلول سنگفرشی را فقط می‌توان از طریق شیمی درمانی یا رادیوتراپی کنترل کرد.
  • اندازه تومور سرطانی
  • میزان گسترش سلول‌های سرطانی در دیواره مری
  • گسترش سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی یا سایر اندام‌های بدن
  • وضعیت کلی سلامت فرد

برای اکثر بیماران به خاطر اینکه معمولاً تشخیص ابتلا به سرطان دیر هنگام و در زمان پیشرفت شرایط بیماری انجام می‌شود، جراحی اولین روش درمان نیست. به این ترتیب معمولاً لازم است در ابتدا ترکیبی از روش‌های شیمی درمانی و رادیوتراپی برای کوچک شدن تومور سرطانی و ساده کردن خارج کردن آن از بدن مورد استفاده قرار گیرد.

ازوفاژکتومی

در جراحی ازوفاژکتومی یا برداشتن مری، هدف از انجام عمل جراحی خارج کردن تمام تومورهای سرطانی به منظور پیشگیری از بازگشت مجدد بیماری یا پخش شدن سلول‌های سرطانی در بدن است.

به این ترتیب جراح تومور سرطانی، بخشی از مری، بافت اطراف تومور، و غدد لنفاوی که سلول‌های سرطانی احتمالاً در آن‌ها پخش شده است را از طریق عمل جراحی بر می‌دارد. در ادامه معده به بخش باقیمانده سالم مری متصل می‌شود. هنگامی که دسترسی به معده امکان‌پذیر نبوده یا نیاز به برداشتن معده به خاطر سرطانی شدن آن وجود داشته باشد، احتمالاً از بخش‌هایی از روده بزرگ یا روده کوچک به جای مری و معده استفاده می‌شود تا به این ترتیب غذا خوردن فرد امکان‌پذیر شود.

برای عمل جراحی ازوفاژکتومی از عمل جراحی باز یا تکنیک‌های دارای سطح تهاجم پایین با توجه به شرایط بیمار می‌توان استفاده کرد.

عمل جراحی دارای سطح تهاجم پایین

امروزه از روش‌های جراحی دارای سطح تهاجم پایین همچون عمل جراحی لاپاراسکوپی برای برداشتن مری در موارد ابتلا به سرطان مری استفاده می‌گردد. در این روش فقط شکاف‌های کوچک در بدن بیمار ایجاد می‌شود. مزایای اصلی این روش درمان به شرح زیر هستند:

  • آسیب کمتر به بافت‌های سالم بدن در طول عمل جراحی
  • مدت زمان کوتاه‌تر بستری شدن فرد در بیمارستان
  • درد و ناراحتی کمتر
  • عوارض جانبی محدودتر به خصوص در بین افراد مسن

برش و قطع

سلول‌های پیش سرطانی و تومورهایی که در مراحل اولیه رشد خود قرار دارند را می‌توان با استفاده از یک تکنیک ساده به نام آندوسکوپی برداشتن مخاط (EMR) درمان کرد. به این منظور از یک آندوسکوپ (یک لوله انعطاف‌پذیر و نازک که از طریق دهان به مری وارد می‌شود) استفاده شده و از این طریق بافت سرطانی یا تومورها از جداره داخلی مری با تراش دادن لایه داخل آن خارج می‌شود. به این ترتیب در این حالت نیازی به خارج کردن مری از بدن وجود ندارد.

در طول این درمان جراح ممکن است از روش‌های گرما درمانی همچون رادیو فركوئنسی ابلیشن (RFA) یا سوزاندن به وسیله امواج رادیویی به همراه آندوسکوپی برداشتن مخاط (EMR) در نواحی دارای سلول‌های پیش سرطانی یا تومورهای کوچک استفاده کند. در این روش امواج رادیویی از طریق یک ابزار مخصوص در معرض نواحی تحت درمان قرار می‌گیرد. استفاده از این روش می‌تواند از لزوم خارج کردن یا برداشتن کامل مری جلوگیری کند.

استنت گذاری (stenting)

در صورتی که تشکیل تومور باعث مسدود شدن مسیر مری شده باشد، جراح ممکن است از یک ابزار فلزی یا پلاستیکی به نام استنت برای باز نگه داشتن مری استفاده کند. انجام این کار می‌تواند به فرآیند غذا خوردن فرد کمک کرده و مصرف غذاها و داروهای مورد نیاز بیمار را امکان‌پذیر نماید.

پس از عمل جراحی

عمل جراحی برداشتن مری می‌تواند عوارض جانبی همچون موارد زیر برای بیمار به همراه داشته باشد:

  • عفونت
  • تراوش محتویات یا مسدود شدن مسیر در مواردی که بخش باقیمانده مری، معده، روده کوچک یا روده بزرگ پس از درمان به یکدیگر متصل شوند
  • رفلکس اسیدی معده
  • احساس باد کردن و پر شدن معده حتی پس از خوردن مقدار کمی غذا
  • سندرم دمپینگ مشکلی است که در نتیجه آن غذا یا مایعات به سرعت در سیستم گوارش به سمت روده کوچک هدایت می‌شوند و این شرایط باعث ایجاد مشکلاتی همچون عرق کردن، گیجی، گرفتگی عضلات، و اسهال می‌شود.