درد و سوزش در ناحیه مقعد: علت علل و درمان آن

q

درد و سوزش در ناحیه‌ی مقعد یکی از مشکلات بسیار شایع است. تقریبا در تمامی مواد، علت ایجاد کننده‌ی درد و سوزش مقعد، یک عامل خوشخیم و بیخطر است. این درد می‌تواند بسیار شدید باشد چرا که در ناحیه مقعد و رکتوم عصب‌های بسیار زیادی وجود دارند. بیماری‌های بسیاری که باعث درد و سوزش مقعد می‌شوند، معمولا باعث بروز خونریزی نیز می‌شوند که بیشتر از آن که مهم و جدی باشد برای بیمار بسیار دلهره‌آور است.

علت درد و سوزش مقعد را معمولا می‌توان به راحتی تشخیص داد و این درد را معمولا می‌توان با تجویز دارو‌های مسکن و غوطه‌ور شدن در آب گرم، برطرف کرد.

علائم مربوط به مقعد یا مشکلات روده‌ای مانند یبوست یا خونریزی از مقعد می‌توانند گاهی بسیار جدی باشند و به سرطان روده و رکتوم منتهی شوند. بسیار مهم و حیاتی است که برای رفع مشکل خود و درمان آن اقدام کنید تا این نگرانی را برطرف کنید. دکتر راسخی در زمینه‌ی درمان‌های جراحی و غیرجراحی بیماری‌ها و مشکلات روده، رکتوم و مقعد متخصص هستند و می‌توانند به شما کمک کنند که درد و سوزش مقعد را درمان کرده و از سلامت خود و نبود هیچ مشکلی در ناحیه روده، رکتوم و مقعد، اطمینان حاصل کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو وقت قبلی جهت مشاوره می‌توانید از طریق شماره‌ ۰۲۱۷۷۶۸۹۴۶۷ با ما تماس حاصل فرمایید.

علل احتمالی درد و سوزش مقعد


q1

  • سرطان مقعد یا رکتوم. سرطان مقعد یکی از سرطان‌هایی است که بسیار کمتر شایع است و در کانال مقعد شکل می‌گیرد. کانال مقعد یک دهانه‌ی کوچک است در انتهای رکتوم یا همان راست روده است که از طریق آن مدفوع از روده خارج می‌شود. ابتلا به سرطان مقعد می‌تواند علائمی مانند درد و سوزش مقعد و خونریزی از مقعد را ایجاد کند.
  • فیشر یا زخم مقعد (یک پارگی کوچک در سطح داخلی کانال مقعد). فیشر آنال یا زخم مقعد به معنای یک پارگی کوچک در غشای مخاطی در سطح داخلی مقعد است. فیشر آنال زمانی ایجاد می‌شود که شما سعی دارید، مدفوع بزرگی را از بدن خود خارج کنید. زخم مقعد معمولا باعث درد و خونریزی از مقعد می‌شود. همچنین ممکن است در عضلات حلقوی اطراف مقعد اسپاسم و گرفتگی ایجاد شود.
  • خارش مقعد. خارش ممکن است در هر جایی در اطراف یا داخل مقعد ایجاد شود. ممکن است با خاراندن این ناحیه، میزان خارش آن شدیدتر شود. این حالت می‌تواند به یک مشکل جدی تبدیل شود. پزشک شما می‌تواند به شما کمک کند که این خارش را برطرف کنید. ممکن است دلیل اصلی خارش مقعد مشخص نباشد. مرطوب بودن محیط اطراف مقعد، خوردن برخی نوشیدنی‌ها یا غذاهای خاص و یا پوشیدن لباس‌های تنگ از دلایل شایع خارش مقعد هستند. دلایلی که در ادامه گفته می‌شوند نیز می‌توانند باعث خارش مقعد شوند.
  • فیستول مقعد (وجود یک کانال غیرطبیعی بین مقعد و رکتوم که به پوست اطراف محیط خارج مقعد راه دارد)
  • درد دنبالچه
  • یبوست مزمن
  • بیماری کرون (یک نوع بیماری التهابی روده)
  • اسهال (باعث سوزش و خارش مقعد می‌شود)
  • گیر کردن مدفوع در رکتوم یا راست روده (تراکم و فشردگی مدفوع به علت یبوست مزمن)
  • هموروئید (التهاب و ورم کردن رگ‌ها در مقعد یا رکتوم). هموروئید به معنای التهاب و اتساع رگ‌های خونی در ناحیه مقعد و رکتوم می‌باشد. هموروئید ممکن است در نتیجه‌ی وارد شدن فشار بیش از حد و یا کش آمدن این رگ‌ها در هنگام اجابت مزاج کردن، ایجاد شود. همچنین ممکن است در دوران بارداری نیز فشار بیشتری به این رگ‌ها وارد شود و هموروئید ایجاد شود.
  • سندرم لواتور آنی (اسپاسم در عضلات که مقعد را احاطه کرده)
  • آبسه اطراف مقعدی (چرک در بافت‌های عمیق اطراف مقعد)
  • هماتوم اطراف مقعدی (مجموعه‌ای از خون در بافت اطراف مقعد ناشی از رگ پاره شده، گاهی اوقات هموروئید خارجی نامیده می‌شود)
  • آنال fugax (درد زودگذر به دلیل اسپاسم عضله رکتوم)
  • پروکتیت (التهاب پوشش داخلی مقعد)
  • سندرم لواتور آنی (اسپاسم عضلات اطراف مقعد)
  • آبسه مقعدی (چرک در بافت‌های عمیق اطراف مقعد)
  • هماتوم مقعدی (جمع شدن خون در بافت‌های اطراف مقعد، ناشی از پارگی رگ‌ها که گاهی اوقات هموروئید خارجی نامیده می‌شود)
  • درد شدید و زودگذر در رکتوم و مقعد (به نام proctalgia fugax)
  • پروکتیت (التهاب پوشش داخلی مقعد). پروکتیت به معنای التهاب لایه پوشاننده در سطح داخلی رکتوم است. رکتوم در واقع یک بافت لوله مانند عضلنی است که به انتهای روده متصل است. مدفوع برای خارج شدن از بدن از رکتوم عبور می‌کند. پروکتیت باعث می‌شود که رکتوم دردناک شود و شما مرتبا این احساس را داشته باشید که نیاز دارید به دستشویی بروید. علائم پروکتیت می‌توانند کوتاه مدت یا مزمن باشند.
  • سندرم زخم رکتوم (زخم مقعد)
  • هموروئید ترومبوز ( وجود لخته خون در بواسیر)
  • تروما (آسیب در ناحیه مقعد)
  • کولیت اولسراتیو (یک نوع بیماری التهابی روده)
  • پروکتیت اولسراتیو (یک نوع بیماری التهابی روده)

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد؟


در صورتی که درد و سوزش مقعد بیش از چند روز ادامه پیدا کرد و درمان‌های خانگی تاثیری روی آن نداشت، حتما به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورتی که علاوه بر درد و سوزش مقعد، عادات شما در اجابت مزاج تغییر کرده و یا خونریزی از مقعد دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

هموروئیدی که به سرعت شکل گرفته باشد و یا دردناک باشد، ممکن است باعث تشکیل لخته خون شده باشد. خارج کردن این لخته خون، ظرف مدت ۴۸ ساعت، باعث برطرف شدن درد و ناراحتی شما می‌شود. پس لازم است که در این صورت نیز به پزشک مراجعه کنید. لخته‌ی خون هموروئید ترومبوز، اگرچه دردناک است اما نمی تواند در بدن حرکت کند و به نقاط دیگر برسد و به همین خاطر نگران‌کننده نیست. در صورتی که خونریزی از مقعد دارید و خصوصا اگر سن شما بیشتر از ۴۰ سال است، حتما برای بررسی موضوع به پزشک مراجعه کنید چراکه ممکن است دلیل این موضوع ابتلا به سرطان روده‌ی بزرگ باشد.

روش‌های درمانی 


مراقبت‌های خانگی

بسته به این که علت درد مقعد چیست، می‌توان با روش‌هایی، این درد و سوزش را تسکین داد یا برطرف نمود:

  • خوردن میوه و سبزیجات بیشتر و غلات کامل، انجام ورزش به صورت روزانه و مصرف ملین‌ها برای بهبود حرکات روده‌ای و راحتی بیشتر شما در هنگام اجابت مزاج
  • نشستن در یک تشت آب گرم که سطح آب آن بالاتر از لگن شما باشد. این کار برای تسکین درد ناشی از هموروئید، فیشر و اسپاسم عضلات مقعد است و روزی چند بار باید انجام شود.
  • زدن کرم‌های غیرتجویزی مخصوص هموروئید و یا مصرف پماد هیدروکورتیزون برای فیشر مقعد.
  • مصرف مسکن‌های غیرتجویزی مانند استامینوفن، آسپرین یا ایبوبروفن.

درمان هر یک از علل ایجاد کننده درد و خارش مقعد چیست؟

  • درد شدید و زودگذر در رکتوم و مقعد (به نام proctalgia fugax)، مدت زمان زیادی طول نمی کشد و بنابراین حمله‌ی درد مقعد آنقدر طول نمی کشد که به درمان نیاز داشته باشد. آلبوترول (سالبوتامول)، که برای درمان آسم به صورت استنشاقی مصرف می‌شود، می‌تواند به افرادی که حملات بیشتر و طولانی‌تری دارند کمک کند. گزینه‌های درمانی دیگر عبارتند از قرص کلونیدین و پماد نیتروگلیسیرین موضعی.
  • برای بهبود درد ناشی از سندرم لواتور آنی (اسپاسم عضلات اطراف مقعد)، ممکن است پزشک شما داروهای ضدالتهاب یا شل کننده‌ی عضلات را تجویز کند.
  • بهترین زمان برای درمان هموروئید ترومبوز، ۴۸ ساعت پس از بروز آن است. در صورتی که طی این زمان، بیمار به پزشک مراجعه کند، انجام یک درمان ساده‌ی سرپایی می‌تواند باعث رفع درد شود. بعد از این که ماده‌ی بی‌حس کننده در محل تزریق می‌شود، یک برش بسیار کوچک در لخته خون موجود در همووئید ایجاد می‌شود و لخته خون بیرون کشیده می‌شود. در صورتی که بیمار دیرتر از ۴۸ ساعت به پزشک مراجعه کنید، درمان هموروئید ترومبوز مشابه با همان روش‌های درمان خانگی هموروئید می‌باشد.
  • برای درمان فیشر آنال (زخم مقعد) ممکن است پزشک کرم‌هایی مانند دیلتیازم (با نام‌هایی مانندCardizem، Tiazac، Cartia XT، Dilacor XR، Diltia XT) و یا کرم گلیسیریننیترات را تجویز کند که عضلات مقعد را شل می‌کند.
  • تزریق بوتاکس در عضلات اسفنکتر نیز می‌تواند به درمان زخم مزمن مقعد کمک کند. در صورتی که فیشرآنال (زخم مقعد) با روش‌های اولیه درمان نشود، ممن است جراحی به نام اسفنکتروکتومی روی بیمار انجام شود. در این جراحی یک شکاف کوچک در عضلات اسفنکتر مقعد ایجاد می‌شود تا حجم عضلانی کاهش پیدا کند. این جراحی ممکن است به صورت سرپایی در مطب پزشک و یا در یک مرکز جراحی سرپایی انجام شود.
  • برای درمان سایر علل زمینه‌ای که باعث درد مقعد شده‌اند (مانند سرطان روده یا برخی بیماری‌های پروستات) کنترل درد نیازمند درمان علت زمینه‌ای و اصلی بروز درد و سوزش مقعد است.